«ҰЙҚЫ ЖӘНЕ ОНЫ ҰЙЫМДАСТЫРУ»

Ұйқы-дененің маңызды функцияларының бірі. Бұл дененің қалыпты жұмысын қамтамасыз ететін күнделікті режимнің негізгі компоненттерінің бірі.
Адамның жұмыс қабілеттілігі, ақыл-ой белсенділігі, эмоционалды фоны ұйқының ұзақтығына, мінезіне байланысты. Ұйқының бұзылуымен зейін нашарлайды, реакциялардың жылдамдығы төмендейді, тез шаршау мен тітіркену пайда болады. Ұйқының ұзақтығы баланың жасына байланысты. 3-5 жаста ұйқының күнделікті мөлшері 11-12 сағатты құрайды (күндізгі ұйқы: 1-2 сағат; түнгі: 10 сағат). 5-7 жастан асқан балалардың тәуліктік нормасы 11 сағатты құрайды (күндізгі ұйқы – 1 сағат; түнгі ұйқы - 10 сағат).
Балалардағы ұйқының бұзылуы әртүрлі себептерге байланысты болуы мүмкін. Есіңізде болсын, психогендік себептер (анасымен қоштасудан қорқу, кейіннен бейімделу арқылы балабақшаға алғашқы қабылдау кезіндегі стресс, теледидарлық хабарлардың ауыр әсерлері, ересек отбасы мүшелерін өзара қорлайтын отбасындағы жиі шулы жанжалдар, балаға немесе мектепке дейінгі мекеме қызметкерлерінің балалар ұжымына деген жағымсыз қарым-қатынас) ұйқының бұзылуына әкелуі мүмкін. Бөлмедегі санитарлық-гигиеналық жағдайлар сақталмаған кезде ұйқы бұзылады. Негізгі шарт-таза, салқын ауа(жатын бөлмесінің температурасы +16-18 градус, ауаның салыстырмалы ылғалдылығы 40-60%).
Ұйықтар алдында балаларды тыныш ойындармен айналысу, жылы гигиеналық процедураны орындау, киімдерді ауыстыру, терезелерді көлеңкелеу ұсынылады. Ұйқыны ұйымдастырған кезде невропатологтар мызғымас ережені сақтауға кеңес береді: «Бала тыныш ұйқыға кетуі керек. Оның төсегіне отырыңыз, күндіз не болғанын айтыңыз, бәрін оң нәтижеге «аударыңыз». Бесік жырын, ертегі айтыңыз. Бланың арқасын сипап, жеңіл, сипайтын массаж жасауға болады».
Жылдам және тыныш ұйықтау ережелері:

-
ұйықтау рефлексін қалыптастыру үшін баланы бір уақытта ұйықтату;
-
бір жарым сағат ұйықтар алдында ешқандай қызықты ақпарат бермеу, дауыс көтермеу;
-
ұйықтар алдында бір сағаттан кешіктірмей кешкі ас ішу керек;
-
ұйықтар алдындағы серуендеу дененің оттегі балансын жақсартады (тыныш қарқынмен, уақыты 30 мин);
-
ұйықтар алдында сауықтыру процедуралары - жылы душ, Жалпы жылы ванна немесе жылы аяқ ваннасы (37-38 градус, 8-10 мин);
-
төсек тым жұмсақ және қызып кетпеуі керек, жастық төмен болу керек.
Дұрыс ұйымдастырылған ұйқы сіздің балаңыздың денсаулығын жақсартады және белсенділігін арттырады!
Мақаланы құрған күні 29.10.2025 15:18
Мақаланы жаңартқан күні 04.12.2025 14:31